از دیدگاه آئین بهائی، ماهیت انسان دارای دو جنبۀ مادی و معنوی است. حقیقت وجود انسان، روح او یا به بیان دیگر جنبۀ معنوی وجود اوست. زیرا جنبۀ مادی زندگی انسان با مرگ از بین می‌رود‌ اما روح او تا ابد به رشد و ترقی ادامه خواهد داد. حضرت بهاءالله هدف اصلی زندگی بشر را شناخت خالقش و تلاش برای نزدیک شدن به او معرفی می‌کنند. همچنین بیان می‌دارند که همۀ انسان‌ها برای اصلاح عالم و پیشبرد تمدنی همیشه در حال پیشرفت خلق شده‌اند.

روح انسانی در این دنیای مادی صفات و توان‌مندی‌های مورد نیاز خود را برای سفر شکوهمند و ابدی خویش به سوی خدا کسب می‌نماید همانند جنین که در رحم مادر توانایی‌ها و خصوصیاتی را کسب می‌کند که برای زندگی پس از تولد به آن‌ها نیاز دارد.

بر اساس اعتقادات بهائی خداوند تمامی صفات خود را در انسان به امانت گذاشته است. همۀ ما بالقوه دارای صفات و خصوصیات الهی هستیم و باید آینۀ روح را پاک و صیقلی سازیم تا این صفات از وجودمان ظاهر شود. بنابراین، از منظر بهائی، رشد معنوی و تلاش برای پرورش خصوصیات درونی‌ یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های یک فرد در طول زندگی است تا به این وسیله بتواند توانایی لازم برای سهیم شدن در پیشرفت تمدن را کسب نماید. عبادت و نیایش، بهبود اخلاق و رفتار و نیز رعایت احکام و قوانین الهی، نمونه‌هایی از تلاش‌هایی است که هر فرد برای پیشرفت معنوی‌ خود در طول زندگی باید انجام دهد.

46 personal spiritual growth 1

عبادت، دعا و نیایش

دعا و نیایش جایگاه ویژه‌ای در زندگی فرد بهائی دارد. دعا غذای روزانه‌ای است که روح بشر برای رسیدن به هدف والایش به آن محتاج است. دعا و نیایش گفتگوی بی‌واسطۀ انسان است با خالق خویش: فرصتی برای ابراز عشق به معشوق حقیقی و یکی از عزیزترین و ارزشمند‌ترین لحظات زندگی انسان.

بهائیان همچنین سفارش شده‌اند که روزانه به مطالعۀ آثار الهی بپردازند و در معانی آن‌ها تفکر کنند و عمیق شوند. مطالعۀ روزانۀ کلام الهی فرصتی است تا با تمرکز بر مفاهیم عمیق موجود در آن در مورد نحوۀ به کارگیری تعالیم الهی در رفتار و زندگی خود و همچنین درتلاش‌هایمان برای مشارکت در پیشرفت اجتماع بیاندیشیم. چنین توجه و تمرکزی، ما را یاری می‌دهد تا به این توصیۀ حضرت بهاءالله جامۀ عمل بپوشانیم که می‌فرمایند صبحتان از شامگاهتان و فردایتان را از دیروزتان برتر و نیکوتر نمایید. البته حضرت بهاءالله تاکید کرده‌اند که نباید در مطالعۀ آثار الهی زیاده‌روی نمود به‌گونه‌ای که موجب خستگی و کسالت شود.

از دیگر اعمال مؤثر در رشد معنوی انسان نماز و روزه است. افراد بهائی بین سنین 15 تا 70 سال، مطابق دستور حضرت بهاءالله، روزانه به تلاوت نماز می‌پردازند و 19 روز از سال (پیش از فرارسیدن نوروز) از طلوع تا غروب خورشید روزه می‌گیرند. پایان این دورۀ 19 روزه مطابق با نوروز و آغاز سال نو برای بهائیان در سراسر دنیا است. دوران روزه، فرصتی برای دعا و مناجات، تمرکز و توجه و تجدید قوای معنوی است. حضرت عبدالبهاء دربارۀ تاثیرات روزه بر پیشرفت معنوی انسان می‌فرمایند: «صیام سبب تذکر انسان است. قلب رِقت یابد. روحانیت انسان زیاد شود و سبب می‌شود که انسان فکرش حصر در ذکر الهی می‌شود.»

اخلاق و رفتار نیکو

صفات الهی در همۀ ما بالقوه موجود است. پرورش این صفات نقش مهمی در پیشرفت معنوی ما و ارتباط جدایی‌ناپذیری با اصلاح اخلاق و بهبود رفتارمان به طور مداوم دارد؛ به‌گونه‌ای که اعمال‌مان هر چه بیشتر کرامت و اصالتی را که خداوند در وجود همۀ انسان‌ها به امانت گذاشته است منعکس سازند. چنین خصوصیات معنوی با تمرکز بر خویشتن به دست نمی‌آیند بلکه از طریق خدمت به دیگران پرورش می‌یابند. به هر میزان که آینۀ قلب و ذهن‎مان را با دعا، مطالعه و بکارگیری آثار مقدسه، کسب دانش، تلاش برای بهبود رفتار و غلبه بر امتحانات و مشکلات و خدمت به نوع انسان صیقل دهیم، به همان اندازه می‌توانیم صفات الهی را منعکس سازیم.

تعالیم بهائی تأکید دارند که هر فرد مسئولیت رشد معنوی خود را بر عهده دارد. اگرچه موسسات به شکوفا شدن و جهت‌بخشی قوای افراد کمک می‌کنند و جامعۀ بهائی باید جَوی آکنده از مشورت صمیمانه و تشویق باشد اما امر به معروف و نهی از منکر و یا ارشاد و هدایت از سوی پیشوایان مذهبی در جامعۀ بهائی ابداً وجود ندارد. در نهایت، این خود فرد است که با مطالعۀ کلام الهی آگاهانه تصمیم می‌گیرد تا مسیر پیشرفت معنوی را مطابق فهم خود از احکام و تعالیم الهی بپیماید. هیچ یک از آنانی که در این مسیر معنوی قدم بر‌می‌دارند نمی‌توانند ادعای کمال داشته باشند. در عین حال، آن نوع نسبیت‌گرایی که پیروی از آرمان‌ها و اصول کاملاً مشخص را محکوم می‌کند نیز جایی در این میان ندارد. هر فرد بهائی موظف است روزانه تلاش کند تا همواره بیش از پیش معیارهایی را که حضرت بهاءالله تعیین کرده‌اند -هر قدر هم که دستیابی به آنها مشکل به نظر برسد- در رفتار خود منعکس سازد.

عمل به احکام و دستورات الهی

از منظر بهائی، احکام و دستورات الهی یکی از قسمت‌های مهم هر دین را تشکیل می‌دهند که بعضی از آنها ثابت هستند و برخی دیگر متناسب با پیشرفت بشر و زندگی‌اش تغییر می‌کنند. حضرت بهاءالله تعلیم داده‌اند که احکام الهی را نباید به مجموعه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ا‌‌ی از بایدها و نبایدها و قوانین خشک فروکاست بلکه کارکرد اصلی آن‌ها در اصلاح الگوها و عادات رفتاری فرد، پرورش قوای درونی و معنوی انسان‌ها، سامان‌بخشی زندگی جمعی نوع بشر، شکل‌دهی فرهنگ، زندگی بخشیدن به ساختار‌های اجتماع و در یک کلام پیشبرد تمدن است. حضرت بهاءالله، احكام خود را چراغ‌های عنایت و کلیدهای رحمت‌شان برای مردم توصیف می‌کنند.

حضرت بهاءالله در کتاب اقدس، مجموعه‌ای از احکام معنوی، ارزش‌های اخلاقی و قوانین اجتماعی را تعیین نموده‌‌‌ و از پیروانشان خواسته‌اند آنها را به دلیل عشق و محبت به ایشان اطاعت نمایند نه از ترس مجازات و یا به امید پاداش و ثواب.

به عنوان نمونه‌هایی از این احکام می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: نهی از غیبت و عیب‌جویی؛ لزوم تعلیم و تربیت کودکان؛ نهی از نوشیدن مشروبات الکلی و استفاده از مواد مخدر؛ تأکید بر اهمیت رعایت تقوا و پرهیزکاری، امانتداری، وفاداری، صداقت، صبر و شکیبایی، درستکاری، مهر و عدل و انصاف در زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی؛ توصیه و تشویق به معاشرت با پیروان همۀ ادیان در نهایت محبت و صمیمیت و رضایت.

متن یکی از نمازهای بهائی

حضرت بهاءالله در بعضی از مناجات‌ها و دعاهای خود قوت و تأثیر خاصی قرار داده‌اند. از جمله سه نماز واجب: نماز صغیر که فقط چند جمله است و زمان تلاوت آن بین ظهر و غروب آفتاب می‌باشد، نماز وسطی که از چند آیه تشکیل شده و در روز سه مرتبه در صبح، ظهر و شب تلاوت می‌شود و نماز کبیر که طولانی‌تر است و بايد در 24 ساعت یک بار تلاوت شود. شخص بهائی هر روز یکی از این نمازها را به انتخاب خود تلاوت می‌کند. در زیر متن نماز صغیر آورده شده است.

اَشهَدُ یا اِلهی بأنَّکَ خَلَقتَنی لِعِرفانکَ وَ عِبادَتِکَ. أشهَدُ فی هذَا الحین بِعَجزی وَ قُوَّتِکَ، وَ ضَعفی و أِقتِدارِکَ، وَ فَقری وَ غَنائِکَ. لا اِلهَ ألّا أَنتَ المُهَیمِنُ القَیّوم.

گواهی می‌دهم ای خدای من، به این که تو خلق فرمودی مرا برای عرفان خودت و عبادتت. گواهی می‌دهم در این هنگام، به عجز خود و توانایی تو، و ضعف خود و اقتدار تو، و فقر خود و بی‌نیازی تو. نیست خدایی جز تو که مهیمن و بی‌نیاز و قیوم هستی.

گزیده‌ای از دعا و مناجات‌های بهائی

مناجات‌ها و دعاهای بسیاری در آثار حضرت باب، حضرت بهاءالله و حضرت عبدالبهاء وجود دارند که افکار و احساسات درونی انسان را بیان می‌نمایند و بهائیان چه در اوقات راز و نیاز فردی و چه در جمع‌ از آنها استفاده می‌کنند. در اینجا می‌توانید بعضی از این مناجات‌ها را مطالعه کنید.

گزیده‌ای از مناجات‌های حضرت بهاءالله

الها كريما رحيما

تویی آن سلطانی كه به يك كلمه‌ات وجود موجود گشت و تویی آن كريمی كه اعمال بندگان، بخششت را منع ننمود و ظهوراتِ جودت را باز نداشت. از تو سؤال مي‌نمايم اين عَبد را فائز فرمایی به آنچه سبب نجات است در جميع عوالم تو. تویی مقتدر و توانا و تویی عالم و دانا.

الها معبودا مَلِكا مَقصودا

به چه لسان ترا شُكر نمايم؟ غافل بودم، آگاهم فرمودی. مُعرض بودم، بر اقبال تأييد نمودی. مرده بودم، از آب حيات زندگی بخشيدی. پژمرده بودم، از كوثر بيان كه از قلمِ رَحمن جاری شده، تازگی عطا كردی. پروردگارا، وجود كل از جودت موجود، از بَحرِ كرَمَت محروم مفرما و از دريای رحمتت منع مكن. در هر حال، توفيق و تأييد مي‌طلبم و از سماء فضل بخشش قديمت را سائلم. تویی مالك عطا و سلطانِ ملكوت بقا.

پاكا پادشاها

هر آگاهی بر يكتایيت گواهی داده. تویی آن توانایی كه جودت وجود را موجود فرمود و خطایِ عباد عطايت را باز نداشت. ای كريم، از مَطلع نورت مُنَوَر نما و از مَشرقِ غَنايت، ثروت حقيقی بخش. تویی بخشنده و توانا.

الها معبودا

از توام و به تو آمدم، قلبم را به نور معرفتت مُنير فرما. تویی مقتدری كه قدرت عالم و امم از اقتدارت باز نداشت. از يك اشراق از نيّر كرمت درياهای كرم ظاهر و از يك تجلّی از نَيِّر جودت عالم وجود موجود. ای پروردگار، آنچه لايق ايّامت نيست اخذ نما و آنچه قابل است عطا فرما. تویی آن بخشنده‌ای كه بخششت محدود به حدود نه. عباد تویيم ترا مي‌جویيم و از تو می‌طلبيم. تویی فضّال و تویی بخشنده.

الها معبودا مسجودا

شهادت می‌دهد عبد تو به وحدانيّت تو و فردانيّت تو و از بدايع فضلت مسئلت مي‌نمايد آنچه را كه سزاوار بخشش تو است و ظهور و بروزش از دفتر عالم محو نشود، سحاب اوهام او را سَتر ننمايد و غمام ظُنون او را از اشراق باز ندارد. ای كريم، هر صاحب بصر و سمعی، بر كَرمَت شهادت داده و بر سبقتِ رحمتت گواه. عبادت را از دريای شناسایی محروم منما و از انوار وجه ظهور منع مفرما. تویی بخشنده و مهربان. لا اله الّا أنت العزيز المنّان.

الها كريما يكتا خداوندا

جودت وجود را هستی بخشيد و موجود نمود. اين مظلومان را در ظِلّ سِدرۀ عدلت مأوا دِه و فقيران را به بحرِ غنايت راه نما. تویی مالك جود و سلطان عطا.

الهی الهی

سِراجِ امرت را به دُهن حكمت بر افروختی، از اَرياح مختلفه حفظش نما. سِراج از تو، زُجاج از تو، اسباب آسمان و زمين در قبضۀ قدرت تو. اُمرا را عدل عنايت فرما و عُلما را انصاف. تویی آن مقتدری كه به حركت قلم، امر مُبرَمت را نصرت فرمودی و اوليا را راه نمودی. تویی مالك قدرت و مليك اقتدار. لا اله الّا أنت العزيز المختار.

گزیده‌ای از مناجات‌های حضرت عبدالبهاء

هُو اللّه

ای پروردگار، پدر و مادر اين بندۀ درگاه را در دريای غُفران غوطه ده و از گناه و خطا پاک و مقدّس نما. عفو و بخشش شايان نما و غُفران و آمرزش ارزان کن. توئی آمرزنده و توئی غفور، توئی بخشندۀ فيض موفور. ای آمرزگار، هر چند گنه کاريم، ولی اميد به وَعد و نويد تو داريم و هر چند در ظلمت خطا مبتلائيم، ولکن توجّه به صبح عطا داشته و داريم. به آنچه سزاوار درگاه است معامله کن و هر چه شايگان بارگاه است شايان فرما. توئی غفور توئی عَفُوّ و توئی بخشندۀ هر قُصور.

هُو اللّه

ای دلبر آفاق، بندۀ مشتاقت را نصيبی از اشراق ده. روح را پر فتوح کن و دل را از بند آب و گِل بِرَهان و چون گل خندان کن و چشم را مانند ابر گريان فرما، تا در آتش عشقت بسوزد و بسازد و به آهنگ خوشی به مَدائح و نُعوتَت پردازد و بنوازد. ای پروردگار، کامکار فرما و در دو جهان سر فراز کن. توئی مقتدر و توانا.

هُو الابهَی الابهی

ای يزدان پاک، اين بندۀ ديرين را اندوهگين مخواه؛ شادمانی آسمانی بخش و فَرِّ يزدانی بده؛ ستارۀ روشن نما و گل گلشن کن؛ سَروَر آستان نما و اَفسر جهان بالا بر سر نِه؛ رويش را بدرخشان و گوهرش را بيفشان؛ جانش را مشکبار کن و دلش را گلزار نما، تا بوی خوی خوشش جان پرور گردد و پرتو رويش افزون از ماه و اختر. توئی مهربان و توئی بخشنده و توانا.

هُو اللّه

ای رحمان، ای رحيم، دلی چون مرآت لطيف صافی عطا کن، تا به انوار محبّتت روشن و منير گردد و به الهامات روحانيّه و معنويّه مُلهم فرما، تا عالم وجود را چون بهشت برين نمايد.

هُو اللّه

ای خداوند مهربان، قلوب را به نور هدايت کبری منوّر فرما. جان‌ها را به بشارت عُظمی حيات بخش. چشم‌ها را به مشاهدۀ انوارت روشن کن. گوش‌ها را به استماع ندايت شنوا فرما. ما را در ملکوت تقديست داخل نما و بِنَفثات روح القُدس زنده کن. حيات ابديّه بخش. کمالات آسمانی عطا فرما. خداوندا، جان‌های ما را فدای خود کن و ما را روح جديد کرم نما. قوّتی آسمانی ده. سُرورِ ابدی بخش. موفّق به خدمت عالم انسانی نما. سبب اُلفت بين قلوب کن. خداوندا، ما را از خواب بيدار فرما و عاقل و هوشيار کن، تا به اَسرار کتاب مقدّست واقف گرديم و به رموز کلماتت پی بريم. توئی مقتدر توئی دهنده توئی مهربان.

هُو اللّه

الهی، گواهی که آرزوی مشاهدۀ انوار کنم و تمنّای ادراک اسرار. از بيگانگی بيزار نما و به يگانگی خويش آشنا و کامکار فرما. غمخوارم، غمگساری کن. خاکسارم، بزرگواری نما. يزدان مهربانم توئی، بخششی بخش که رُخم تابنده و درخشنده گردد و زندگی پاينده ميسّر شود.

هُواللّه

ای دلبر آفاق، اين اهل اشراق را از حلاوت ساغرمحبتت شيرين مذاق فرما تویی توانا.

هُو اللّه

ای دلبر مهربان، ياران را مُونس دل و جان باش. در هر دمی از بحر الطاف شبنمی بفرست و در هر نَفَسی بادۀ تازه‌ای بنوشان و مِی پرست بگردان تا جام صَهبای الهی به دست گيرند و طالبان را سرمست کنند و عاشقان را نشئه بادۀ اَلست بخشند.

هُوالابهی

ای پروردگار، به آنچه سزاوار است موفق کن. ای آمرزگار، به آنچه لايقست مُؤيَد فرما. اين دست‌ها به دامن عفوت پيوسته و اين دلها به محبتت مُقيد و بسته عنايت کن موهبت بخش.

هُواللّه

ای پروردگار، دلها را روشن کن. ای خداوند مهربان، قلوب را رشک گلزار و گلشن فرما. ای محبوب بي‌همتا، نفحات عنايت بوزان، انوار احسان تابان کن، تا دلها پاک و پاکيزه شود، از تأييدات تو بهره و نصيب گيرد، اين جمع راه تو پويند، راز تو جويند، روی تو بينند، خوی تو گيرند. ای پروردگار الطاف بی‌پايان ارزان فرما، گنج هدايت رايگان کن، تا اين بيچارگان چاره يابند. تویی مهربان تویی بخشنده تویی دانا و توانا.

هوالله

خداوندا آمرزگارا، اين مجمع را تأييد کن و توفيق بخش تا عالم را به نور اتحاد روشن نمايد، شرق و غرب را به پرتو محبت و نور اتفاق مُنَوّر کند. ای بخشندۀ مهربان دل‌ها را به نفثات روح القدس زنده کن و روي‌ها را مانند شمع افروخته نما، تا جهان را نورانی کنند و نفوس را رحمانی نمايند. تویی بخشنده، تویی دهنده و تویی مهربان.

هُوالحَقّ القيّوم

الهی، تو بينا و آگاهی که مَلجأ و پناهی جز تو نجسته و نجويم و به غير از سَبيل محبتت راهی نپيموده و نپويم. در شبان تيرۀ نوميدی ديده‌ام به صبح اميد الطاف بی نهايتت روشن و باز و در سحرگاهی اين جان و دل پژمرده به ياد جمال و کمالت خُرَّم و دَمساز. هر قطره‌ای که به عواطف رحمانيتت موفق، بحريست بيکران و هر ذره‌ای که به پرتو عنايتت مُؤيد، آفتابيست درخشنده و تابان. پس ای پاک يزدان من، اين بندۀ پر شور و شيدا را در پناه خود پناهی ده و بر دوستی خويش در عالم هستی ثابت و مستقيم بدار و اين مرغ بی پر و بال را در آشيان رحمانی خود و در شاخسار روحانی خويش مسکن و مأوایی عطا فرما.

هُواللّه

ای خداوند مهربان، اين دل را از هر تَعلُقی فارغ نما و اين جان را به هر بشارتی شادمانی بخش، از قيد آشنا و بيگانه آزاد کن و به محبت خويش گرفتار نما، تا بکُلی شيدای تو گردم و ديوانۀ تو، جز تو نخواهم و جز تو نجويم و به غير از روی تو نپويم و به جز راز تو نگويم، مانند مرغ سَحر در دام محبت تو گرفتار گردم و شب و روز بنالم و بزارم و بگريم و بگويم يا بهاء الابهی.

هُواللّه

خدايا، شکر ترا که اين دل و جان به جانان رساندی و اين بی بهره را نصيب بی پايان بخشيدی، اين گمگشته را به کوی خويش خواندی و اين سر گشته را در پناه خود سر و سامان دادی، تویی دهنده و بخشنده و پاينده و مهربان.

کتاب کلمات مکنونه

«کلمات مکنونه» يکي از آثار حضرت بهاءالله است که در مورد ماهيت زندگي اجتماعی و معنوی انسان ‌سخن مي‌گويد. مفهوم اصلي اين اثر آن است که انسان براي آرماني والا پا به اين جهان گذاشته و دو هدف مهم در زندگي دارد: اول آنکه صفات متعالی انساني را در خود پرورش دهد و دوم در جهت بهبود اجتماع و استقرار وحدت نوع بشر بکوشد.

نسخۀ pdf و یا epub این کتاب را می‌توانید در اینجا مطالعه و یا دانلود کنید.

کتاب کلمات مکنونه (PDF)

کتاب کلمات مکنونه (ePub)

نسخۀ ePub این کتاب با سیستم‌های آندروید و iOS (اپل) قابل‌مشاهده است.

دعا و اذکار بهائی

مناجاتی از حضرت بهاءالله

مناجاتی از حضرت بهاءالله

مناجاتی از حضرت عبدالبهاء

مناجاتی از حضرت عبدالبهاء

مناجاتی از حضرت عبدالبهاء

کتاب صوتی "کلمات مکنونۀ فارسی"

«کلمات مکنونه» يکي از آثار حضرت بهاءالله است که در مورد ماهيت زندگي اجتماعی و معنوی انسان ‌سخن مي‌گويد. موضوع کلی اين اثر آن است که انسان براي آرماني والا پا به اين جهان گذاشته و دو هدف مهم در زندگي دارد: اول آنکه صفات متعالی انساني را در خود پرورش دهد و دوم در جهت بهبود اجتماع و استقرار وحدت نوع بشر بکوشد. این کتاب دو بخش فارسی و عربی دارد.